Món ngon khó quên "Gỏi Dông" - Bình Thuận

Con dông xuất hiện quanh năm, rộ nhất vào mùa mưa (khoảng từ tháng 3 đến tháng 5 âm lịch). Dông cái (còn gọi là dông mắm) khiêm tốn với bộ da độc một mầu, còn dông đực (dông thềm) có bộ da nhiều mầu sặc sỡ. Để bắt con dông thường có nhiều cách : đào, bẫy, ngách… Mỗi cách đánh bắt đã có 1 thủ thuật phức tạp khác nhau, có thể kể đến : bẫy ống, bẫy đạp, bẫy vòng…

Dông được chia làm nhiều loại: nhỏ nhất có que chò, rồi đến nhông que và lớn nữa là dông thềm. Còn loại dông lão thì tương đối hiếm, nếu bắt được có con nặng gần một kg. Người ta thường nói dông bắt vào tháng 12 âm lịch là những con dông thịt ngon nhất, béo nhất, đúng như câu nói truyền miệng “tháng mười dông rạp (ngủ), tháng chạp dông lên”.

Gỏi dông là một món được nhiều người ưa thích. Thịt dông trộn với rau sống, nước mắm me là thành món đặc sản vùng biển. Nhưng chỉ cần chế biến thêm chút nữa, nó trở thành một món ẩm thực sang trọng. Sau khi chuẩn bị dông, ta để nguyên con, chế thêm nước sôi, để khoảng vài phút, sau đó cạo nhẹ cho bong lớp da bám đất đi, làm sạch ruột và sau đó rửa lớp đất đen ở bụng, vắt ráo nước và lúc này mới luộn cho đến khi chín thì bỏ bớt phần xương ra.

Trên miền duyên hải cả nước, Bình Thuận là nơi có điều kiện môi trường thuận lợi cho con dông sinh sản và phát triển. Bởi vậy, ngoài các đặc sản như dông nước, luộc, xào lăn, nấu canh hay rán chả… đã quá “nhẵn mặt” với thực khách, thì món gỏi dông như là món ăn đặc sản nổi tiếng nhất về dông ở vùng biển Bình Thuận.

Ðặc sản của đồi cát là dông. Dông sống trong hang, sáng tinh mơ ra đồi cát tìm ăn chồi non và uống sương đêm, vì thế mà thịt thơm, săn và ngọt, được xem là một vị thuốc bổ. Thịt dông trắng như thịt gà, mà lại ngọt, bùi và mềm hơn. Xương rất mềm, gần như là sụn. Da dông rất dòn, thế nhưng khi nấu, thường người ra sẽ vứt bỏ nó vì trông bày lên bàn ăn sẽ rất xấu.

Thật vậy, như với món gỏi dông để nguyên xương được bằm nhỏ, xào chín và trộn với cóc hoặc xoài xắt chỉ, rau thơm, đậu phụng rang dòn, nước mắm pha và đặc biệt phải có lá xào dông, một thứ lá trông giống lá chùm ruột non, sống trên vách đá vùng khô hạn, mùi thơm thoảng vị chát. Món gỏi dông thường ăn kèm bánh tráng nướng, bánh tráng trộn mà phải là loại bánh dày, nhiều mè, nướng vàng vừa chín tới, xúc mãi không chán.

Nhưng theo dân sành điệu thì thức ngon nhất trong con dông là mật và trứng. Mật dông có vị béo nhân nhẫn và để lại cái hậu thật ngọt. Trứng dông rất béo, rất bùi mà không ngậy, được xem là một loại sơn hào hải vị. Tại đa số các nhà hàng, quán ăn ở Phan Thiết thì món dông đều có giá dao động trong khoảng 15.000đ- 30.000đ một đĩa tùy loại dông. Ở một số quán ăn tại Sài Gòn cũng có món này, tuy nhiên do vận chuyển đường xa, dông sẽ không còn được tươi ngon, dẫn đến món ăn sẽ kém chất lượng đi nhiều.

Gỏi dông thật là một món ăn rất ngon và nổi tiếng đúng không nào?